Gietijzeren pannen zonder PFAS

Sommige pannen koop je voor een paar jaar. Een gietijzeren pan koop je misschien wel voor het leven. Het is één van de weinige keukenproducten die vaak van generatie op generatie wordt doorgegeven. Hoe vaker je hem gebruikt, hoe beter hij vaak wordt. Dat maakt gietijzer niet alleen duurzaam, maar ook bijzonder geliefd bij thuiskoks en professionele chefs.

Toch roept gietijzer veel vragen op. Zijn alle gietijzeren pannen automatisch PFAS-vrij? Wat is het verschil tussen geëmailleerd en ongeëmailleerd gietijzer? En waarom zweren zoveel barbecueliefhebbers, steakfanaten en slow-cooking liefhebbers erbij?

In deze gids ontdek je alles wat je moet weten over gietijzeren pannen, de verschillende soorten en waar je op moet letten bij de aankoop.

Ben je specifiek op zoek naar een bepaald type gietijzeren pan? Bekijk dan ook onze koopgidsen voor de beste gietijzeren koekenpannen, beste gietijzeren wokpannen, beste gietijzeren hapjespannen, beste gietijzeren grillpannen en beste gietijzeren braadpannen.

Wat zijn gietijzeren pannen?

Gietijzer is een legering van ijzer met een relatief hoog koolstofgehalte. Het materiaal wordt in een mal gegoten, waardoor zeer stevige en dikke pannen ontstaan.

Door de grote massa warmt gietijzer langzamer op dan bijvoorbeeld aluminium of RVS, maar eenmaal op temperatuur houdt het de warmte uitzonderlijk goed vast. Daardoor is gietijzer ideaal voor langzaam garen, bakken, braden en grillen.

Er bestaan twee soorten gietijzeren pannen:

• Ongeëmailleerd gietijzer, dat je zelf moet inbranden (seasonen).
• Geëmailleerd gietijzer, voorzien van een beschermende glasachtige laag waardoor extra onderhoud nauwelijks nodig is.

Zijn gietijzeren pannen PFAS-vrij?

Ja, gietijzeren pannen zijn van nature PFAS-vrij.

Ongeëmailleerd gietijzer bestaat volledig uit metaal en bevat geen antiaanbaklaag. Door regelmatig gebruik ontstaat vanzelf een natuurlijke antikleeflaag dankzij ingebakken olie, ook wel seasoning genoemd.

Ook geëmailleerde gietijzeren pannen bevatten normaal gesproken geen PFAS. De beschermlaag bestaat uit gesmolten glas (emaille) en niet uit een kunststof coating.

Controleer wel altijd de productspecificaties wanneer een fabrikant extra coatings of antiaanbaktechnologie vermeldt.

Waarom kiezen zoveel mensen voor gietijzer?

Gietijzer heeft eigenschappen die nauwelijks door andere materialen worden geëvenaard.

Het materiaal:

• houdt warmte uitzonderlijk lang vast;
• verdeelt warmte gelijkmatig;
• is geschikt voor zeer hoge temperaturen;
• werkt op alle warmtebronnen;
• kan meestal probleemloos in de oven;
• wordt vaak mooier naarmate je hem langer gebruikt.

Juist daarom zie je gietijzeren pannen vaak terug in professionele keukens en bij barbecueliefhebbers.

Geëmailleerd of ongeëmailleerd?

Dit is waarschijnlijk de belangrijkste keuze.

Ongeëmailleerd gietijzer

Deze pannen bouw je zelf op door ze regelmatig te gebruiken en eventueel opnieuw in te branden.

Voordelen:

• ontwikkelt een natuurlijke antiaanbaklaag;
• extreem duurzaam;
• zeer hoge temperaturen mogelijk;
• ideaal voor grillen en bakken.

Nadelen:

• vraagt meer onderhoud;
• kan roesten wanneer hij nat blijft.

Geëmailleerd gietijzer

Hier zorgt een harde emaillaag voor bescherming.

Voordelen:

• geen seasoning nodig;
• eenvoudig schoon te maken;
• geschikt voor zure ingrediënten zoals tomaten;
• onderhoudsvriendelijk.

Nadeel:

• de emaillaag kan beschadigen bij hard stoten.

Voordelen van gietijzeren pannen

Gietijzer biedt veel voordelen.

• Volledig PFAS-vrij.
• Gaat tientallen jaren mee.
• Zeer gelijkmatige warmteverdeling.
• Houdt warmte uitzonderlijk lang vast.
• Geschikt voor oven, barbecue en inductie.
• Perfect voor langzaam garen.
• Kan extreem hoge temperaturen aan.
• Ontwikkelt bij ongeëmailleerd gietijzer een natuurlijke antiaanbaklaag.

Een kwalitatieve gietijzeren pan behoort tot de meest duurzame aankopen die je voor de keuken kunt doen.

Nadelen van gietijzer

Er zijn ook enkele aandachtspunten.

• Zwaarder dan andere materialen.
• Warmt langzamer op.
• Ongeëmailleerde pannen vragen onderhoud.
• Minder geschikt voor snel koken op lage temperaturen.
• Kan bij vallen beschadigen.

Voor veel gebruikers wegen deze nadelen echter ruimschoots op tegen de levensduur.

Waar let je op bij een gietijzeren pan?

Geëmailleerd of ongeëmailleerd

Bepaal vooraf welk type het beste past bij jouw kookstijl.

Gewicht

Hoe groter de pan, hoe zwaarder hij wordt. Controleer daarom of hij prettig hanteerbaar blijft.

Handgrepen

Brede handgrepen zijn veiliger, zeker wanneer je ovenhandschoenen gebruikt.

Deksel

Bij braadpannen zorgt een goed sluitend deksel ervoor dat vocht en smaak optimaal behouden blijven.

Geschikt voor inductie

Vrijwel alle gietijzeren pannen werken op inductie dankzij hun magnetische eigenschappen.

Gietijzer of een ander materiaal?

Twijfel je nog tussen verschillende materialen?

Gietijzer versus RVS

RVS pannen warmen sneller op en zijn lichter, terwijl gietijzer warmte veel langer vasthoudt. Daardoor is gietijzer ideaal voor langzaam garen en dichtschroeien.

Lees ook onze gids over RVS pannen zonder PFAS.

Gietijzer versus keramiek

Keramische pannen zijn lichter en beschikken over een PFAS-vrije antiaanbaklaag, maar de coating slijt na verloop van tijd. Gietijzer kent dat probleem niet en gaat doorgaans veel langer mee.

Lees meer in keramische pannen zonder PFAS.

Gietijzer versus staal

Stalen pannen (carbonstaal) zijn lichter en warmen sneller op. Gietijzer blinkt juist uit in warmteopslag en is daardoor beter geschikt voor langdurige bereidingen.

Bekijk ook onze gids over stalen pannen zonder PFAS.

Welke gietijzeren pan past bij jou?

Afhankelijk van wat je kookt, is een ander type pan geschikt.

Gietijzeren koekenpan

Ideaal voor steaks, aardappelen, groenten en dagelijks bakken.

➡ Bekijk de beste gietijzeren koekenpannen.

Gietijzeren wokpan

Geschikt voor krachtige roerbakgerechten waarbij warmtebehoud belangrijk is.

➡ Bekijk de beste gietijzeren wokpannen.

Gietijzeren hapjespan

Perfect voor stoofschotels, curry’s en éénpansgerechten.

➡ Bekijk de beste gietijzeren hapjespannen.

Gietijzeren grillpan

Voor perfecte grillstrepen op vlees, groenten en vis.

➡ Bekijk de beste gietijzeren grillpannen.

Gietijzeren braadpan

Dé klassieker voor stoofpotten, soepen, brood bakken en langzaam garen.

➡ Bekijk de beste gietijzeren braadpannen.

Conclusie

Gietijzeren pannen behoren tot de meest duurzame en veelzijdige pannen die je kunt kopen. Ze bevatten van nature geen PFAS, kunnen extreem hoge temperaturen aan en gaan bij goed onderhoud tientallen jaren mee. Of je nu kiest voor ongeëmailleerd gietijzer met een natuurlijke seasoning of voor onderhoudsvriendelijk geëmailleerd gietijzer, beide zijn uitstekende keuzes voor wie langdurig, veilig en smaakvol wil koken.

Veelgestelde vragen

Zijn gietijzeren pannen altijd PFAS-vrij?

Vrijwel alle traditionele gietijzeren pannen zijn PFAS-vrij. Controleer alleen of er geen extra antiaanbakcoating is aangebracht.

Wat is beter: geëmailleerd of ongeëmailleerd gietijzer?

Dat hangt af van je voorkeur. Geëmailleerd gietijzer vraagt minder onderhoud, terwijl ongeëmailleerd gietijzer een natuurlijke antiaanbaklaag ontwikkelt.

Kun je gietijzer op inductie gebruiken?

Ja. Gietijzer is volledig magnetisch en daardoor uitstekend geschikt voor inductiekookplaten.

Waarom zijn gietijzeren pannen zo zwaar?

Door de dikke constructie kunnen ze veel warmte opslaan en gelijkmatig afgeven. Dat is juist één van de grootste voordelen van het materiaal.

Gaat een gietijzeren pan echt een leven lang mee?

Ja. Bij goed onderhoud kan een kwalitatieve gietijzeren pan tientallen jaren meegaan en zelfs worden doorgegeven aan een volgende generatie.