Deze website bevat affiliate links. Als Amazon-partner verdien ik aan kwalificerende aankopen.
PFAS is niet zichtbaar met het blote oog. Je kunt niet aan een pan, regenjas of cosmeticaproduct zien of er PFAS in verwerkt is. Toch zijn er verschillende manieren om de kans te vergroten dat je producten met PFAS herkent en bewust kunt kiezen voor alternatieven.
Dat is belangrijk, want PFAS werd jarenlang gebruikt in duizenden consumentenproducten vanwege de water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen. Hoewel steeds meer fabrikanten overstappen op PFAS-vrije alternatieven, zijn er nog altijd producten op de markt die fluorhoudende verbindingen bevatten.
In dit artikel lees je hoe je PFAS kunt herkennen, welke termen je op verpakkingen tegenkomt, welke producten extra aandacht verdienen en hoe je voorkomt dat je wordt misleid door marketingclaims.
Producten zonder PFAS
Ben je op zoek naar producten zonder PFAS? Bekijk dan ook onze uitgebreide koopgidsen:
- Beste PFAS-vrije koekenpannen
- Beste PFAS-vrije wokpannen
- Beste PFAS-vrije hapjespannen
- Beste PFAS-vrije braadpannen
- Beste PFAS-vrije pannensets
- Beste PFAS-vrije airfryers
- Beste PFAS-vrije bakpapieren
- Beste PFAS-vrije siliconen bakmatten
- Beste PFAS-vrije keukengerei
Wil je eerst weten wat PFAS precies is? Lees dan ook:
Waarom is PFAS zo moeilijk te herkennen?
PFAS is geen zichtbaar laagje of ingrediënt dat duidelijk op een product staat vermeld. Het is een verzamelnaam voor duizenden verschillende chemische stoffen die tijdens het productieproces worden gebruikt.
Bij veel producten zie je alleen een eindresultaat: een pan met een antiaanbaklaag, een regenjas die water afstoot of een verpakking waar vet niet doorheen lekt. De gebruikte stoffen zijn vaak niet direct zichtbaar.
Bovendien zijn fabrikanten niet altijd verplicht om op consumentenproducten expliciet te vermelden welke PFAS-verbindingen zijn gebruikt.
Daarom is het herkennen van PFAS vaak een combinatie van logisch nadenken, etiketten lezen en de productspecificaties controleren.
Let op water-, vet- en vuilafstotende eigenschappen
Een belangrijk kenmerk van veel PFAS-toepassingen is dat producten uitzonderlijk goed bestand zijn tegen vocht, vet of vuil.
Dat betekent niet automatisch dat een product PFAS bevat, maar het kan wel een aanwijzing zijn.
Voorbeelden zijn:
- waterafstotende regenkleding;
- vetbestendige voedselverpakkingen;
- antiaanbaklagen;
- vuilafstotende meubelstoffen;
- impregneersprays.
Gelukkig worden steeds meer van deze producten tegenwoordig ook zonder PFAS geproduceerd.
Controleer de verpakking
De verpakking geeft vaak de eerste aanwijzingen.
Steeds meer fabrikanten vermelden expliciet:
- PFAS-vrij;
- Vrij van PFAS;
- Zonder PFAS;
- PFAS Free.
Zie je zo’n vermelding? Dan geeft de fabrikant aan dat tijdens de productie geen bewust toegevoegde PFAS is gebruikt.
Meer hierover lees je in Wat betekent PFAS-vrij?.
Wees alert op termen als PTFE of Teflon
Niet ieder product vermeldt letterlijk dat het PFAS bevat.
Bij keukenproducten kom je regelmatig termen tegen zoals:
- PTFE;
- Teflon®;
- fluorpolymeer;
- fluorcoating.
PTFE behoort tot de PFAS-groep. Zie je deze term op een verpakking, dan is het product niet PFAS-vrij.
Meer hierover lees je in:
Welke producten bevatten vaak PFAS?
PFAS werd jarenlang gebruikt in een groot aantal consumentenproducten.
De bekendste voorbeelden zijn:
Antiaanbakpannen
Veel oudere koekenpannen, wokpannen en hapjespannen beschikken over een fluorhoudende antiaanbaklaag.
Ben je toe aan een nieuwe pan? Bekijk dan:
Airfryers en keukenapparatuur
Ook sommige airfryers, contactgrills, wafelijzers en tosti-ijzers maken gebruik van een antiaanbaklaag.
Lees ook:
- Beste PFAS-vrije airfryers
- Beste PFAS-vrije contactgrills
- Beste PFAS-vrije wafelijzers
- Beste PFAS-vrije tosti-ijzers
Bakpapier
Vetwerend bakpapier kan behandeld zijn om vet en vocht tegen te houden.
Gelukkig zijn er steeds meer alternatieven beschikbaar.
Kleding
Waterdichte jassen en outdoorproducten werden jarenlang behandeld met fluorhoudende coatings.
Lees verder:
Cosmetica
Ook sommige cosmetica bevatten fluorverbindingen.
Meer hierover:
Tandpasta
Bij een beperkt aantal tandpasta’s zijn fluorhoudende verbindingen aangetroffen.
Lees ook:
Hoe herken je PFAS in cosmetica?
Cosmetica bevat vaak een lange ingrediëntenlijst.
Sommige fluorverbindingen eindigen op termen zoals:
- fluor;
- fluoro;
- perfluoro;
- polyfluoro.
Dat betekent niet automatisch dat ieder ingrediënt met deze naam schadelijk is, maar het kan wel een aanwijzing zijn dat het product fluorhoudende verbindingen bevat.
Bij twijfel kun je de ingrediëntenlijst vergelijken of kiezen voor een fabrikant die expliciet aangeeft PFAS-vrije producten te gebruiken.
Zijn producten met een antiaanbaklaag altijd PFAS-houdend?
Nee.
Steeds meer fabrikanten produceren antiaanbaklagen zonder PFAS.
Vooral keramische coatings worden vaak als alternatief gebruikt.
Toch is het verstandig om de productspecificaties altijd te controleren. Niet iedere antiaanbaklaag is automatisch PFAS-vrij.
Lees meer in:
- Keramische pannen zonder PFAS
- RVS pannen zonder PFAS
- Stalen pannen zonder PFAS
- Gietijzeren pannen zonder PFAS
Hoe voorkom je misleidende marketing?
Steeds meer bedrijven gebruiken termen zoals:
- eco;
- duurzaam;
- groen;
- milieuvriendelijk.
Deze termen zeggen niet automatisch iets over PFAS.
Controleer daarom altijd:
- of het product expliciet PFAS-vrij is;
- welke materialen zijn gebruikt;
- of de fabrikant transparant is over coatings en grondstoffen.
Een duidelijke productspecificatie is vaak betrouwbaarder dan algemene marketingteksten.
Kun je thuis testen of een product PFAS bevat?
Nee.
Er bestaat geen eenvoudige thuistest waarmee je kunt vaststellen of een product PFAS bevat.
Alleen laboratoriumonderzoek kan de aanwezigheid van specifieke PFAS-verbindingen met zekerheid aantonen.
Voor consumenten blijft het daarom belangrijk om af te gaan op betrouwbare productinformatie en transparante fabrikanten.
Conclusie
PFAS herkennen is niet altijd eenvoudig. De stoffen zijn onzichtbaar en worden lang niet altijd duidelijk op verpakkingen vermeld. Toch zijn er verschillende signalen waarop je kunt letten, zoals de gebruikte materialen, ingrediëntenlijsten en termen als PTFE of Teflon.
Door bewust producten te kiezen die expliciet als PFAS-vrij worden verkocht en door goed naar de productspecificaties te kijken, wordt het steeds eenvoudiger om alternatieven zonder PFAS te vinden.
Veelgestelde vragen
Hoe herken je PFAS?
PFAS is niet zichtbaar. Je herkent het vooral door de productspecificaties, ingrediëntenlijst en termen zoals PTFE of Teflon.
Staat PFAS altijd op de verpakking?
Nee. Fabrikanten zijn niet altijd verplicht om PFAS expliciet te vermelden.
Is PTFE hetzelfde als PFAS?
PTFE is één van de stoffen binnen de PFAS-groep.
Zijn alle antiaanbaklagen gemaakt met PFAS?
Nee. Er bestaan tegenwoordig ook antiaanbaklagen zonder PFAS, zoals bepaalde keramische coatings.
Kun je thuis testen of een product PFAS bevat?
Nee. Daarvoor is laboratoriumonderzoek nodig.
Wat is de eenvoudigste manier om PFAS te vermijden?
Kies bewust voor producten die expliciet als PFAS-vrij worden verkocht en controleer de gebruikte materialen voordat je een aankoop doet.
