Zit er PFAS in ons drinkwater?

PFAS is de afgelopen jaren regelmatig in het nieuws geweest vanwege de aanwezigheid in bodem, rivieren en grondwater. Daardoor vragen veel mensen zich af of er ook PFAS in kraanwater zit. Is het drinkwater in Nederland veilig? Hoe komt PFAS in het water terecht? En kun je zelf iets doen om de blootstelling te beperken?

Het korte antwoord is dat PFAS op sommige locaties in lage concentraties in drinkwater kan voorkomen. Drinkwaterbedrijven controleren het water echter voortdurend en moeten voldoen aan strenge wettelijke normen. Dat betekent dat kraanwater in Nederland en België over het algemeen veilig is om te drinken.

In dit artikel leggen we uit hoe PFAS in kraanwater terechtkomt, hoe drinkwater wordt gecontroleerd en welke maatregelen worden genomen om de waterkwaliteit te beschermen.

Producten waarmee je jouw blootstelling aan PFAS kunt beperken

Hoewel kraanwater streng wordt gecontroleerd, kiezen veel mensen ervoor om ook andere bronnen van PFAS in huis te verminderen. Denk bijvoorbeeld aan keukenproducten die direct met voedsel in aanraking komen.

Bekijk onze uitgebreide koopgidsen:

• Beste PFAS-vrije koekenpannen
• Beste PFAS-vrije wokpannen
• Beste PFAS-vrije hapjespannen
• Beste PFAS-vrije braadpannen
• Beste PFAS-vrije pannensets
• Beste PFAS-vrije drinkflessen
• Beste PFAS-vrije thermosflessen
• Beste PFAS-vrije vershoudbakjes

Wil je eerst meer weten over PFAS? Lees dan ook:

• Wat is PFAS?
• Waar zit PFAS in?
• Hoe kun je PFAS vermijden?

Hoe komt PFAS in kraanwater terecht?

PFAS wordt niet bewust aan drinkwater toegevoegd. De stoffen kunnen in het milieu terechtkomen door menselijke activiteiten en zich vervolgens verspreiden via bodem en water.

Mogelijke bronnen zijn onder andere:

• industriële lozingen;
• historische bodemverontreiniging;
• gebruik van brandblusschuim op oefenterreinen;
• afvalstromen;
• verspreiding via rivieren en oppervlaktewater.

Omdat veel PFAS zeer langzaam afbreken, kunnen ze jarenlang aanwezig blijven in het milieu. Wanneer grondwater of oppervlaktewater als bron voor drinkwater wordt gebruikt, kunnen kleine hoeveelheden PFAS daarin worden aangetroffen.

Zit er PFAS in Nederlands kraanwater?

Op sommige locaties worden meetbare hoeveelheden PFAS aangetroffen in drinkwaterbronnen. Dat betekent echter niet automatisch dat het kraanwater onveilig is.

Drinkwaterbedrijven voeren uitgebreide controles uit en passen waar nodig extra zuiveringsstappen toe om aan de wettelijke normen te voldoen.

De exacte concentraties verschillen per regio, afhankelijk van de gebruikte waterbron en de lokale situatie.

En hoe zit dat in België?

Ook in België wordt drinkwater gecontroleerd op PFAS. De afgelopen jaren is veel aandacht geweest voor PFAS-verontreiniging op specifieke locaties, onder andere rondom voormalige industriële terreinen.

Net als in Nederland werken drinkwatermaatschappijen en overheden aan het monitoren van de waterkwaliteit en het voldoen aan de geldende normen.

De situatie kan per regio verschillen, waardoor lokale waterbedrijven regelmatig rapporteren over de kwaliteit van het drinkwater.

Waarom wordt juist PFAS in water gevonden?

PFAS staat bekend om de sterke koolstof-fluorbinding. Hierdoor breken veel van deze stoffen nauwelijks af in de natuur.

Wanneer PFAS eenmaal in bodem of oppervlaktewater terechtkomt, kan het zich langzaam verspreiden.

Daardoor wordt PFAS inmiddels wereldwijd teruggevonden in:

• rivieren;
• meren;
• grondwater;
• regenwater;
• zeewater.

Dat is één van de redenen waarom PFAS ook wel “forever chemicals” wordt genoemd.

Hoe wordt drinkwater gecontroleerd?

Drinkwaterbedrijven voeren voortdurend kwaliteitscontroles uit.

Tijdens deze controles wordt onder andere gekeken naar:

• bacteriën;
• virussen;
• metalen;
• bestrijdingsmiddelen;
• PFAS en andere chemische stoffen.

Daarnaast gelden wettelijke normen voor de maximale hoeveelheid van bepaalde stoffen die in drinkwater aanwezig mag zijn.

Wanneer nieuwe wetenschappelijke inzichten beschikbaar komen, kunnen deze normen worden aangepast.

Kun je PFAS uit kraanwater filteren?

Er bestaan filters die bepaalde PFAS kunnen verminderen, maar niet ieder waterfilter is hiervoor geschikt.

De effectiviteit hangt af van verschillende factoren, waaronder:

• het type filter;
• de gebruikte filtertechnologie;
• het onderhoud van het filter;
• welke PFAS-verbindingen aanwezig zijn.

Wie overweegt een waterfilter aan te schaffen, doet er verstandig aan vooraf te controleren waarvoor het systeem daadwerkelijk is getest en gecertificeerd.

Is flessenwater beter dan kraanwater?

Niet per se.

Ook voor flessenwater gelden wettelijke eisen. Bovendien is de aanwezigheid van PFAS niet uitsluitend een vraagstuk van kraanwater. Afhankelijk van de bron kunnen ook in mineraalwater of bronwater zeer lage concentraties van bepaalde stoffen voorkomen.

Voor de meeste mensen blijft kraanwater een veilige, duurzame en betaalbare keuze.

Kun je jouw blootstelling aan PFAS beperken?

Hoewel je PFAS niet volledig kunt vermijden, kun je wel bewuste keuzes maken.

Veel mensen beginnen met het vervangen van producten die direct met voedsel in contact komen.

Denk bijvoorbeeld aan:

• antiaanbakpannen;
• bakpapier;
• airfryers;
• contactgrills;
• drinkflessen;
• lunchboxen.

Bekijk ook:

• Beste PFAS-vrije koekenpannen
• Beste PFAS-vrije airfryers
• Beste PFAS-vrije bakpapieren
• Beste PFAS-vrije drinkflessen

Moet je je zorgen maken over kraanwater?

Voor de meeste mensen is daar geen aanleiding voor.

Drinkwaterbedrijven controleren de waterkwaliteit voortdurend en moeten voldoen aan strenge wettelijke eisen. Wanneer ergens verhoogde concentraties worden vastgesteld, worden maatregelen genomen om de kwaliteit van het drinkwater te waarborgen.

Wel blijft PFAS een belangrijk onderwerp van onderzoek. Overheden en drinkwaterbedrijven investeren daarom voortdurend in betere meetmethoden, aanvullende zuiveringstechnieken en strengere regelgeving.

Conclusie

PFAS kan op sommige plaatsen in lage concentraties voorkomen in drinkwaterbronnen. Dat betekent echter niet dat kraanwater onveilig is. In Nederland en België wordt drinkwater intensief gecontroleerd en moet het voldoen aan strenge wettelijke normen.

Hoewel je PFAS niet volledig kunt vermijden, kun je jouw totale blootstelling mogelijk beperken door bewust te kiezen voor producten zonder PFAS, vooral wanneer deze direct in contact komen met voedsel en drinken. Dankzij de groeiende beschikbaarheid van PFAS-vrije alternatieven wordt dat steeds eenvoudiger.

Veelgestelde vragen

Zit er PFAS in kraanwater?

Op sommige locaties worden lage concentraties PFAS aangetroffen. Drinkwaterbedrijven controleren het water en moeten voldoen aan wettelijke normen.

Is Nederlands kraanwater veilig?

Ja. Kraanwater wordt uitgebreid gecontroleerd en behoort tot de strengst gecontroleerde voedingsmiddelen in Nederland.

Hoe komt PFAS in drinkwater terecht?

PFAS kan via industriële activiteiten, vervuilde bodem, oppervlaktewater en historische verontreiniging in drinkwaterbronnen terechtkomen.

Helpt een waterfilter tegen PFAS?

Sommige filters kunnen bepaalde PFAS verminderen, maar de effectiviteit verschilt per systeem. Controleer daarom altijd de specificaties van het filter.

Is flessenwater beter dan kraanwater?

Niet noodzakelijk. Ook flessenwater moet aan wettelijke eisen voldoen en is niet automatisch vrij van PFAS.

Hoe kan ik mijn blootstelling aan PFAS verminderen?

Je kunt bewust kiezen voor PFAS-vrije producten, zoals pannen, bakpapier, keukenapparatuur en drinkflessen, en producten vervangen wanneer ze aan vervanging toe zijn.